Neem stelling! (Take position!)

Edam Travel Blog

 › entry 1 of 3 › view all entries
Keel, Fort near Edam

For English version scroll down.
---------------------------------------
Neem stelling!

En dat heb ik afgelopen zondagmiddag eens even gedaan, stelling genomen, of eigenlijk ben ik er meer ingelopen. Dat kon namelijk, september is de stellingmaand. Nou wordt hier natuurlijk een concreet iets mee bedoeld, en dat is in dit geval de Stelling van Amsterdam, die al sinds 1996 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO staat. Behalve op deze lijst staat ie ook al een poosje op mijn lijstje van dingen die ik wil zien, dus vandaar dat ik de kans greep om bij de bestorming van fort Edam door leden van de re-enactmentgroep aanwezig te zijn.

Keel, Fort near Edam


Niemand van mijn gezin stond te trappelen om mee te gaan, maar toen ik bij mijn ouders langskwam en aan mijn moeder vroeg of zij er zin in had, stond ze al zowat met haar jas aan. Gezellig met zijn tweetjes dus op Edam aan. Het fort ligt aan de noordzijde van het voormalige Zuiderzeestadje, parkeren konden we op het haventerrein even verderop.

Het fortgebouw is omringd door een soort gracht, in vestingbouwkunde "keel" genoemd, de eigenlijke bebouwing ligt aan één kant verscholen achter bosjes,  vanaf de andere kant is een met gras begroeide verhoging in het landschap zichtbaar.
Wij kwamen via de toegangsweg aan de bosjeskant het fort binnen, waar een gezellige drukte heerste, en we heerlijke etensgeuren opsnoven. Dit keer geen rats, kuch en bonen voor de soldaten, maar gegrild vlees met gekookte aardappelen, en meerdere soorten groente.
Two soldiers jsut finished their dinner
Aan een en dezelfde tafel zaten militairen en waschvrouwen (let op: oude spelling!) van tinnen borden hun warme middagmaal te eten, door de kok in de soldatenkeuken klaargemaakt.
Veel ruimtes waren toegankelijk, en zo kwamen we ook in het Veldpostkantoor terecht, waar we bij de dienstdoende officier een aanzichtkaart (ook hier weer de oude spelling) hebben gekocht en met het originele poststempel van het fort op de post gedaan. Jammer genoeg was de prijs van de postzegel aangepast aan de huidige tijd.
De bedden in de infirmerie (het legerhospitaal) vonden we wat aan de kleine kant, maar we waren even vergeten dat de mensen de laatste tientallen jaren gemiddeld een flink stuk langer zijn geworden.

Na alle ruimtes aan de buitenzijde bekeken te hebben - waaronder ook een expositie van de omringende natuur, het fort is eigendom van Staatsbosbeheer - en wat te hebben gegeten, zijn we verder het fort ingegaan, en er ook weer uit, aan de noordzijde.
Soldier and washer-women having their meal together

Daar stond geschut opgesteld, wat mij natuurlijk helemaal niet was opgevallen, bij kanonnen heb ik een voorstelling van de Dulle Griet in Gent, maar dat is natuurlijk een onbruikbaar megajoekel.
Hier stond dus een door mij over het hoofd gezien klein kanonnetje, waarmee naar een oprukkende vijand werd geschoten, op dat moment merkte ik het dus wel op... (mijn oren tuitten).  En ja, daar kwam de vijand ook in beeld, een inval! De kanonschoten hadden enige onrust veroorzaakt en het duurde niet lang voor een officier vergezeld van een hulpje (heet dat een ordonnans?) wapperend met een witte doek op een antieke motorfiets aan kwam scheuren.  De Nederlandse luitenant kon echter niet met de voorstellen van de andere officier instemmen, en een vuurgevecht begon.  Al snel viel er aan Nederlandse zijde een dode.
Washing equipment as used during the first decades of the 20th century
Ook bij de vijand vielen verscheidene doden, of waren ze gewond, en hielden ze zich alleen maar dood?
De luitenant maande tot spaarzaamheid met de munitie. Volgens mijn bescheiden mening een tactische fout, want het afnemen van de schoten werd door de tegenpartij natuurlijk opgemerkt, en die won al meer en meer terrein. Het duurde dan ook niet lang voordat de fortverdedigers zich moesten overgeven.

Ondanks het oorlogszuchtige karakter van de voorstelling was het een bijzonder vermakelijk schouwspel, al die grote kerels gingen op in het "oorlogje spelen", je kon merken dat ze er lol in hadden.
Ik moet wel opmerken dat de verdedigers zich wel erg snel gewonnen gaven, als ik daarbij zou zijn geweest, dan zou het zeker nog op een "van man tot man gevecht" (in dit geval van vrouw tot man) zijn gekomen.
The cannon fired at the enemy
Ik had ze wel eens even ... ehh.. nee, aan de haren trekken zit er niet echt in met die korte soldatenkoppies,  maar bijten kan natuurlijk wel, en wat dacht je van het bekende knietje?

De dode soldaat kwamen we op onze terugweg door het fort ook weer tegen, hij liep nu met zijn arm in een mitella, ja, zo eenvoudig gaat dat in het fort meldde hij.
Hij moest ook wel weer opgelapt worden, want de volgende dag rekende zijn baas weer op hem. Maar de re-enactmentgroep is een hobby waar hij zich met hart en ziel aan geeft vertelde hij.
Ik kan niet anders zeggen dat het voor ons een supergeslaagde middag was.


------------------




Take position!
(This is literarlly translated from dutch, the word "Stelling" (Defence line) also means position in militair jargon).
The enemy wants to talk


So I took my position on the Defence line of Amsterdam, or better said I walked right into it. That was possible because in september lots of activities are organized at the forts of the Defence line of Amsterdam. This site is part of the UNESCO World heritage list since 1996. As well it is also part of my list of things I want to visit, so when I read about the assault of the fort near Edam by the re-enactmentgroup, I decided this was the opportunity for me.

No-one of my family was eager to join me on this trip, but when I stopped at my parents to ask my Mom, she almost immediately put on her coat to accompany me. So, the two of us went together to Edam, nice.
The fort is situated at the northside of the former seatown, and we could park our car at the docks, a little further on the road.
Ah... no need for the stretcher anymore :(


The fort is surrounded by a canal (in dutch fortification terminology called "Keel"), at the entrance side the actual building is kind of hidden behind some trees, the other side of the fort is visible as some grass-covered rise in the land.
So we entered the fort at the trees side, where we encountered a social bustle, and got aware of a mouthwatering smell of food. It was about lunchtime and at we saw soldiers and washer women eating at the same table their hot midday-meal from tin plates, which was prepared in the fort's kitchen. Many spaces were open for public, and this brought us to the Fort's Postoffice, where we bought a card which we mailed with the original fort's poststamp. Unfortunately inflation got the price of the stamp to the current level. We thought the beds at the "infirmerie" (hospital) a bit too small, but we soon realized over all the people got taller over the last decades.
Another one did not survive


After exploring all the rooms at the outside of the fort, as well as an nature exhibition of Staatsbosbeheer (the owner of the fort), and having a bowl of soup, we got deeper into the building and out again on the northside.
Over there was some artillerie set-up, but ofcourse I did not notice that. I knew there would be cannons, but when I think of a cannon I have a vision of the Dulle Griet at Ghent, but that ofcourse is a useless too big thing. Okay, here was that little cannon I did not notice until they fired it... (my ears tingled). Oh and good gracious, there was an enemy approaching, an invasion! The cannonshots caused some disturbance, and it did not take long before an officer accompanied by a helper (is that called dispatch-rider?) waving with some white cloth was approaching fast on an antique motorbike.
The surrender

The dutch lieutenant could not agree with the propositions, and both sides opened fire. Soon one of the dutch soldiers go killed. The enemy had some losses as well, or were those guys just injured, and played dead?
The lieutenant urged to be thrifty with the ammunition. In my humble opinion a tactical fault, because the slower fire was noticed by the enemy as well, who gained more and more terrain. It did not take long before the defenders of the fort had to surrender.

Despite the warlike character of the performance it was most entertaining, al those big guys wrapped up in the "game", you could see they liked it very much.
However I need to make the remark that the defenders actually surrendered easy, if I would have to do it, I would have at least fight from man to man (or in this case from woman to man).
After the battle, the rifles need to be maintained
I would have ehh... no, pulling that short hair is not possible, but biting them ofcourse and what to think of the simple little kick with the knee? VBG

On our way back through the fort we saw the dead soldier again, who now had his arm in a mitella, yes, it is that simple in the fort the told us. He needed to be patched up again because the next day his boss expected him to be on his job again. This re-enactment however is a great pastime, he said with a smile on his face.

And I say this was indeed a well-spent afternoon for both me and my mom.

Join TravBuddy to leave comments, meet new friends and share travel tips!
Keel, Fort near Edam
Keel, Fort near Edam
Keel, Fort near Edam
Keel, Fort near Edam
Two soldiers jsut finished their d…
Two soldiers jsut finished their …
Soldier and washer-women having th…
Soldier and washer-women having t…
Washing equipment as used during t…
Washing equipment as used during …
The cannon fired at the enemy
The cannon fired at the enemy
The enemy wants to talk
The enemy wants to talk
Ah... no need for the stretcher an…
Ah... no need for the stretcher a…
Another one did not survive
Another one did not survive
The surrender
The surrender
After the battle, the rifles need …
After the battle, the rifles need…
15 km (9 miles) traveled
Sponsored Links
Edam
photo by: peppertm