Going to Cape Town, this was one of the places I so desperately wanted to visit mainly because of Nelson Mandela. I pre-read much of it’s history to try and find out why it was the chosen exile place of the world’s most popular prisoner. Did you know that this now famous island was always a place of Exile? For generation after generation going back four hundred years, Robben Island was designated a place of exile, beginning as a place where people with incurable diseases particularly lepers were taken to die, away from the rest of healthy society. A Hospital for Leprosy was build on the island in the early eighteenth century, during this period some political prisoners were also kept on the island.

This is the island where Nelson Mandela spent 27 years in prison.  18 of these years were in Isolation section, known as section B.

The boat trip takes about 30 minutes, and the guided tour 2 hours.

We hebben goed geslapen, maar staan op met gemengde gevoelens. We verheugen ons op ons bezoek aan Robben Island, maar het voelt helemaal niet goed dat we vanavond al weer naar huis moeten. Zuid Afrika heeft ons gegrepen en laat niet zo maar los.

We gaan buiten het hotel ontbijten, bestellen hetzelfde als gisteren en laten ook meteen een paar sandwiches klaar maken om mee te nemen voor later op de dag. We weten namelijk niet of we straks nog tijd hebben voor uitgebreid avondeten voor we het vliegtuig in moeten.

Onze boot naar Robben Island vertrekt om 9 uur, maar eerst moeten we bij de haven zien te komen. Een taxi is verreweg de snelste manier en Johan heeft er al een paar voor ons besteld. Het hotelpersoneel wil ons in de (veel duurdere) hoteltaxi’s praten en heeft geen andere taxi's laten komen zoals Johan gevraagd had. De volgende keer is het beter om de taxi’s helemaal buiten het hotel om te regelen. Trudy probeerd nog snel even 2 andere taxi's te regelen maar krijgt de hele groep over zich heen, die haar goede bedoelingen niet inzien. Dus gaan we met de hotel taxi, die op zijn minst 4 keer zo duur is.

Aangekomen bij het V&A Waterfront moeten we even kijken waar we precies naar toe moeten, maar we vinden het snel en dan wachten we geduldig in de rij tot de deuren open gaan waarachter de boot ligt te wachten. Om klokslag 9 uur licht de boot het anker en in een mum van tijd zijn we op open water. We gaan naar het bovendek waar we een beter uitzicht hebben. Als we achterom kijken zien we Kaapstad met de Tafelberg op de achtergrond en voor ons ligt Robben Island aan de horizon. Na een half uurtje varen we de haven van het gevangeniseiland binnen en als er niet zo veel toeristen geweest waren, dan zou ik zeker overvallen zijn door een gevoel van totaal isolement. Zonder hulp van de buitenwereld is het onmogelijk levend van deze rots af te komen.

We stappen in een bus waar een voormalig gedetineerde ons de geschiedenis van het eiland begint te vertellen. De bus brengt ons naar de steengroeve waar de gevangenen te werk werden gesteld. In de hoogtijdagen van het eiland was Apartheid “alive and kicking” en dit gaf de gevangenen de mogelijkheid te studeren en plannen te maken. De beste plek hiervoor waren de toiletten. De bewakers waren allemaal blanken en de meeste gevangenen waren zwarten of kleurlingen. Omdat blanken niet naar “zwarte” toiletten gingen konden hier ongestoord plannen gemaakt worden.

Bij de ingang van de groeve ligt een stapel stenen, dit is een monument dat eigenlijk per ongeluk is ontstaan. Nelson Mandela bezocht de groeve op een dag (een tijd na zijn vrijlating) en legde een steen op de grond. Alle andere aanwezigen volgden zijn voorbeeld en het monument was geboren. Als we de bus uit gaan en door de poort lopen steekt het gevoel van gevangen zijn weer de kop op. We zijn omgeven door hekken, prikkeldraad en wachttorens. Toen de gevangenis nog in gebruik was, was alles grijs geschilderd. Nu zijn hier en daar ook andere kleuren te zien, maar het is nog steeds geen vrolijke plaats. Binnen neemt een andere ex-gedetineerde de leiding over. Hij neemt ons mee naar de slaapzalen, de binnenplaatsen, de douches en de cellen. Hij vertelt ook over de verschillen tussen de rassen voor wat betreft voedselrationering. De zwarten kregen minder dan de Aziaten, die op hun beurt weer minder kregen dan de blanken. Ik had dit voor geen goud willen missen, maar ben toch wel blij dat de gids ons weer laat gaan nadat hij zijn fooi heeft ontvangen. Als we het eiland weer per boot verlaten worden we uitgezwaaid door een paar zeehonden terwijl ze vrolijk in zee dobberen.

Net na het middaguur komen we weer aan land, waar ook weer een paar zeehonden op ons liggen te wachten. Vanuit de haven hebben we een goed uitzicht op de twee meest karakteristieke gebouwen van V&A Waterfront. Een blauw huis en de rode klokketoren, elk aan één kant van de voetgangersbrug. Terwijl we pannenkoeken eten als lunch op een terras bij de klokketoren vermaakt een groep jongeren de mensen met hun zang en dans.

Na de middag hebben Trudy en ik nog een paar dingen die we willen doen. Eerst gaan we een wandelingetje maken in The Company’s Gardens. Deze tuinen zijn aangelegd door de VOC om groenten te verbouwen, zodat hun schepen vers proviand in konden slaan als ze onderweg waren naar de Oost, dit om te voorkomen dat de scheepslui zouden sterven aan scheurbuik. Tegenwoordig worden ze alleen maar gebruikt om lekker in te wandelen en tot rust te komen. De kathedraal van St. Joris, The Houses of Parliament en het Zuid Afrikaans Museum zijn hier vlak in de buurt. De tuinen zijn een goede manier om even aan de drukte van de stad te ontkomen zonder de stad daadwerkelijk uit te hoeven.

Het laatste wat we vandaag op het programma hebben staan is het District Six Museum. Het duurt een tijdje voor we het museum gevonden hebben en we verlangen naar een lekker koel gebouw met airco, maar helaas zit dat er niet in. Het is er warm binnen, vochtig en warm. Terwijl we rond kijken krijgen we een beter idee van de geschiedenis van District Six. Alle mensen werden gedwongen hier hun huizen te verlaten en zich ergens anders te vestigen, het district was namelijk uitgegroeid tot het “slechtste gedeelte van Kaapstad” nadat alle welgestelde uit zichzelf naar betere lokaties vertrokken waren. De huizen van de armen werden gesloopt door bulldozers, ook al hadden de mensen nog geen ander huis om naar toe te gaan. Tegenwoordig is District Six een braakliggend terrein, beter bekend als de Cape Flats. Waarschijnlijk zal er aan deze situatie voorlopig niets veranderen, omdat niemand het lef heeft hier iets te bouwen. Niemand durft plannen te maken en deze naar voren te brengen, het ligt allemaal nog veel te gevoelig. We verlaten het museum niet in een jubelstemming, maar als je een land bezoekt moet je je ogen niet sluiten voor de minder mooie kanten van de geschiedenis.

Eenmaal terug in het hotel hebben we nog tijd voor een verfrissende douche, we mogen de douches bij de fitness ruimte hiervoor gebruiken, en dan is het tijd om naar het vliegveld te vertrekken. Op weg hier naar toe maken we nog een primeur mee in Zuid Afrika: file. Vreemd, in Nederland hebben we dit elke dag en hier is het het laatste wat in je op komt.

Aangekomen op het vliegveld nemen we afscheid van Johan en Gert en dan is het wachten op het vliegtuig dat ons terug brengt naar ons koude kikkerland…

Our last day in South Africa and we decided we must visit the nearby island that was turned into a prison during the apartied government.  I was told this is where Nelson Mandela was held as a prisoner before he became president of South Africa, but I did not really brush up on my history as much as I should have before traveling to South Africa because that was about all I knew. 

We caught the first boat ride out to the island which was shortly after sunrise.  The best way I could describe is as someone who went in not realizing the history is that it was similar if you had gone out to visit Alcatrez Island off of San Francisco.  However I learned that the prisoners on Robben Island were political prisoners.  And many of them did not commit a crime other than not agreeing with the current apartheid government.  And rather than former prison guards being our tour guides as is the case at Alcatrez.  Here our tour guides were former political prisoners.  So the abuse, living conditions, physical labor and the daily lives was much more real and brought to life for us.  We were able to visit Nelson Mandela's cell and I left much more interested in South Africa's past than I had ever been.  And this was my lesson to study as best I could about an area before traveling there.  Because I would make my experience much more complete.

We had a good night sleep, but we get up with mixed emotions. We are looking forward to going to Robben Island, but it’s not a good feeling that we have to go home tonight, South Africa has grown on us.

We go out for breakfast, order the same dish as yesterday and have some tuna sandwiches made for takeaway. We are not sure whether we will be having time for dinner before getting on our flight tonight.

Our boat to Robben Island leaves at 9 am, but we have to get to the docks first. A taxi is the fastest way and Johan ordered some in advance. The employees from the hotel want to make us go with the (much more expensive) hotel taxis. In the end we take the hotel taxis, but we do not pay the full price though. Better arrange the taxis without interference of the hotel at all next time. At V&A Waterfront we have to look where we have to go, but it doesn’t take long and soon we are standing in line, waiting for the doors to the boat to open. At nine o’clock sharp the boat leaves the dock and within no time we are in open waters. We go to the upper deck to have a better view. Looking back we can see the city with Table Mountain behind it, and looking forward Robben Island lies on the horizon. Within a good half an hour the boat sails into the harbour of the prison island and if it weren’t for the tourists, a feeling of total isolation would have come over me. Not a chance of escaping this rock alive without help from the outside world.

We get on a bus where a former inmate starts telling us the history of the island. We are taken to the quarry where the inmates had to work. Apartheid was alive and kicking back in those days and this gave some people the opportunity to study or make plans. The most suitable place for doing these things were the toilets. All the guards were white and most of the inmates were coloured or black people. Since whites do not go to “black” toilets, plans could be made without interruption.

A pile of rocks lies near the entrance of the quarry, this is a monument that came to be by accident. Nelson Mandela visited the island one day, after he was released, and put a rock on the spot where the pile now lies, all people present followed his example and the monument was born.

Once we get off the bus and walk through the gates, the feeling of  being trapped starts to surface again. We are surrounded by fences, barbwire and watchtowers. When the prison was still in use everything was painted grey, nowadays some other colours are applied, but it is still not a cheerful place. Inside another former prisoner takes over the tour. He shows us the dorms, the courtyards, the showers and the cells. Also he tells us about the differences in food rations between the races. Blacks got less than Asians, who on their turn got less than the whites.

I wouldn’t have missed this visit for the world, but I am very happy that the tour guide lets us go after he receives his tip. Upon leaving the island by boat again, some seals are waving us goodbye while floating merrily in the sea.

A little after midday we are ashore again and a couple of seals lie waiting for us, as if they were afraid we wouldn’t come back again. From the docks we have a good view at the two most characteristic buildings in the V&A Waterfront. A blue house and the red clock tower, one on each side of the pedestrian bridge. While enjoying a pancake lunch on a terrace near the clock tower a group of singing youths entertain the people.

In the afternoon Trudy and I have got some last things we want to do. First we go for a walk in the Company’s Gardens. These gardens we established in order to grow vegetables so the VOC ships that were on their way to the East could replenish their food supply so the sailors wouldn’t succumb to scurvy. Nowadays they’re more a park where people go for a stroll in their spare time. St. George’s Cathedral, the Houses of Parliament and the South African Museum are all in the direct vicinity. The gardens are a good way to get away from the city noises without actually leaving the city.

The last thing on our program today is a visit to the District Six Museum. We find the museum after searching for it for a while and we are longing for an air-conditioned building. Unfortunately there’s no such thing, it’s warm inside, damp and warm. While looking around we get a better idea of the history of District Six, from which all the people were forced to move to other areas, because it had become “the worst part of Cape Town” after the wealthier people had moved out to better locations. The homes of the poor were demolished by bulldozers, even though many people didn’t have a place to go. Today District Six is a barren outlying area, known as the Cape Flats. It will probably remain like this, because no-one has the guts to build something there. It is still too delicate a subject for a lot of people. We don’t leave the museum in a very happy mood, but when you visit a country you can’t close your eyes for the downside of it’s history.

Back in the hotel we have time for a refreshing shower (we can use the showers in the hotel’s gym for this), and then we have to go to the airport. On the way there we have another first in South Africa: a traffic jam. Strange, in Holland we have this every day, and here it is the last thing you think of...

At the airport we say goodbye to Johan and Gert and then all we have to do is check in and wait for the plane to take us back to good old Holland again...

One of the most moving experiences in my world travels has been the tour of Robben Island.  We were led around by a former inmate who described the experience of being imprisoned for his political beliefs.  The story of Robben Island is central to the history of modern South Africa and I would highly recommend a visit by anyone who visits the Cape Town area.